close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • PRAWO SPADKOWE

  • WAŻNE ZMIANY W PRAWIE SPADKOWYM W UE – EUROPEJSKIE POŚWIADCZENIE SPADKOWE

     

     W dniu 16 sierpnia 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego.

    Rozporządzenie będzie stosowane w sprawach dziedziczenia po osobach zmarłych w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 roku i będzie realizowane bezpośrednio we wszystkich krajach UE.

     

    ZASADA OGÓLNA - WŁAŚCIWOŚĆ PRAWA

    Podstawową zmianę wprowadzoną przez rozporządzenie stanowi zasada ogólna, wedle której, jeżeli przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Jeśli zatem zmarły w Hiszpanii obywatel Polski nie pozostawił testamentu określającego inaczej to do rozstrzygania spraw związanych z dziedziczeniem mają zastosowanie hiszpańskie przepisy prawa np. krąg spadkobierców, kolejność dziedziczenia, podatki.

    Rozporządzenie przyjmuje prawo miejsca zwykłego pobytu w chwili śmierci - a nie prawo państwa obywatelstwa - za właściwe, ponieważ pokrywa się ono z centrum interesów zmarłego i często z miejscem, w którym położona jest większość jego majątku. Rozporządzenie spadkowe przewiduje klauzulę tzw. ściślejszego związku, wedle której, gdy wyjątkowo, ze wszystkich okoliczności sprawy jasno wynika, że w chwili śmierci zmarły był w sposób oczywisty bliżej związany z państwem innym niż państwo stałego pobytu z chwili śmierci, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa (art. 21 ust. 2).W wyjątkowych sytuacjach, np. gdy zmarły przeniósł się do państwa zwykłego pobytu krótko przed śmiercią, a wszystkie okoliczności sprawy wskazują, że był on w sposób oczywisty bliżej związany z innym państwem, można uznać, iż prawem właściwym nie jest prawo państwa zwykłego pobytu zmarłego, lecz prawo państwa, z którym zmarły był w oczywisty sposób bliżej związany.

     

    WYBÓR PRAWODAWSTWA PRZEZ SPADKODAWCĘ

    Każdy przyszły spadkodawca może dokonać wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci, jako prawa, któremu podlega ogół spraw dotyczących spadku (art. 22). Co więcej, każdy, kto posiada więcej niż jedno obywatelstwo, może wybrać prawo każdego państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci. Wybór prawa musi być dokonany w sposób wyraźny w oświadczeniu w formie rozrządzenia na wypadek śmierci (testamentu) lub musi wynikać z postanowień takiego rozrządzenia. Ważność materialna aktu, którym dokonano wyboru prawa, podlega wybranemu prawu. Każda zmiana lub odwołanie wyboru prawa musi spełniać wymogi co do formy przewidziane dla zmiany lub odwołania rozrządzenia na wypadek śmierci (testamentu) w danym kraju.

     

     

    EUROPEJSKIE POŚWIADCZENIE SPADKOWE

    Ostatecznie Unia Europejska w rozdziale VI rozporządzenia unormowała (w sposób niezupełny) instytucję tzw. europejskiego poświadczenia spadkowego, która będzie funkcjonowała w obrocie prawnym obok stwierdzenia nabycia spadku dokonywanego przez sąd oraz poświadczenia dziedziczenia przez notariusza. Poświadczenie jest aktem, który będzie potwierdzał prawa do spadku lub prawa do poszczególnych przedmiotów spadkowych, jakie przysługują spadkobiercom, zapisobiorcom, wykonawcom testamentów lub zarządcom spadku (art. 63 ust. 1 i 2 rozporządzenia).

    W myśl art. 69 ust. 1 rozporządzenia poświadczenie to ma wywoływać jednolite skutki prawne we wszystkich państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania jakiegokolwiek szczególnego postępowania. W rozporządzeniu pozostawiono państwom członkowskim swobodę w określaniu organów, które uzyskają kompetencję do wydawania europejskich poświadczeń spadkowych, przewidując, że oprócz sądów mogą nimi być także inne organy, które na mocy prawa krajowego są właściwe do rozpoznawania spraw spadkowych np. w Hiszpanii notariusze. Przepisy wyłączają możliwość dokonywania czynności dotyczących europejskich poświadczeń spadkowych przez konsulów. W związku z ustanowieniem europejskiego poświadczenia spadkowego powstaje także konieczność wprowadzenia do prawa krajowego przepisów regulujących organizację i przebieg postępowań dotyczących tego poświadczenia. O wejściu w życie nowych przepisów Wydział Konsularny poinformuje po ich uchwaleniu osobnym komunikatem.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: